KENDİNİZİ TANIYOR MUSUNUZ?

Kendimi yeterince tanıyorum diyebilirsiniz. O halde size şöyle bir soru yönelteyim. Bana üç tane güçlü üç tane de zayıf yönünüzü söyleyebilir misiniz? Biraz düşünün. Muhtemelen önce zayıf yönlerinizi sıraladınız; güçlü yönlerinizde ise durakladınız. Hemen bulduysanız sorun yok. Tecrübelerimden elde ettiğim şu ki; bu soruyu sorduğumda katılımcılar bir ya da iki tane zayıf yönünü hemen çıkarıyor ama güçlü yönlerinin ne olduğu konusunda uzun süre düşünüyor. Zamanınızı daha iyi yönetmeyi istiyorsanız işe kendinizden başlamanız gerekiyor. O nedenle kendinize şöyle tekrar alıcı gözle bakın bakalım.

Bunun için yararlanacağınız sorular şunlardır: (Fritz, 1999, s.24)

· Güçlü ve zayıf yönlerim neler?

 

· Hedef/hedeflerim neler?

 

Güçlü ve zayıf yönlerim neler?

Özellikle iş görüşmelerinde çok sık sorulan bu soru hazırlıksız olanlar için zor bir soru haline dönüşebilir. Zaman yönetiminde güçlü ve zayıf yönlerinizi bilmeniz hem kendinizi daha iyi tanımanıza hem de zamanınızı kötü kullanmanıza neden olan yönlerinizi geliştirmenize yardımcı olacaktır. Şimdi 3 tane güçlü yönünüzü 3 tane de zayıf yönünüzü düşününüz.

İşte bu altı özellik sizi siz yapan özelliklerdir. İnsanlar her ne kadar güçlü yönlerini çıkarmakta zorlansalar da, güçlü yönlerinden gurur duyarlar. Zayıf yönlerim yok demek “ben hiç hata yapmadım“ demek gibi bir şeydir. Nedense rahatsız olduğumuz zayıf yönlerimizi belirlemek kolaydır ancak onları hayatımızdan çıkarmak “imkansız” gibi görünür.

Kendimden bir örnek verecek olursam güçlü yönlerimin; kolay hayır demek, kararlı olmak ve ketum olmak; zayıf yönlerimin ise; erken uyanamamak, ertelemecilik ve üşengeçlik olduğunu varsayalım. Şimdi güçlü ve zayıf yönlerimi bilmemin bana ne faydası olacak?

Güçlü yönlerimi bilmem özel veya iş hayatımda karşıma çıkan fırsatları daha iyi değerlendirmemi sağlar. Kararlı olmak ne istediğini bilmektir. Bu sayede ilgileneceğim anları net bir şekilde ortaya çıkarabilirim, boşa zaman harcamam. İnsanlara kolay hayır diyerek istemediğim bir ortamda zaman geçirmeyi ret etmiş olurum. Ketum biri olarak da insanların güvenini sağlarım çünkü insanların gözünde güvenilir olmak önemli bir özelliktir. Bu sayede arkadaş çevremi daha genişletebilirim.

Zayıf yönlerimi bilmem ise şu avantajları sağlar. Bu özelliklerimin farkına vardığımda, değiştirmem gerektiğini, kendime zarar verdiğimi, gelişemediğimi anlarım. Onları hayatımdan çıkarmak için mücadele etmemin zorunlu olduğunu kabul ederim. Zamanımı beni rahatsız eden bu özellikleri ortadan kaldırmak için kullanmaya başlarım. Bu sayede iki taraflı bir kazanç elde etmiş olurum. Birincisi zamanımı bu sayede daha iyi kullanmaya başlarım, ikincisi de zamanı kendime yararlı olabilecek faaliyetler ile geçirmiş olurum.

Zayıf yönlerimi geliştirebilmem için yapmam gerekenler;

ª Konuyla ilgili bilgilenmek ve araştırmak

 

ª Değişime karar vermek

 

ª Öğrendiklerimi uygulamaktır.

 

Görüldüğü gibi kendini tanımak çok zor bir şey değil sadece bu konuda 5-10 dakika düşünmeniz yeterli.

Güçlü ve zayıf yönlerinizi bilmeniz hayatınızı yani zamanınızı daha kolay kontrol edebilmenizi de sağlar. Olaylarla nasıl baş edeceğinizi bilir, stratejiler geliştirirsiniz. Bir başka deyişle zaman size değil, siz zamana hükmetmiş olursunuz.

Hedefim/hedeflerim var mı?

Hedef nerede olmak istediğinizi tanımlar. Oraya nasıl ulaşacağınız konusunda size önemli bilgiler verir, ulaştığınız anda da bunu size bildirir. Yaptıklarınıza amaç ve anlam kazandırır. (Sabuncuoğlu ve Paşa, 2002, s.54)

1. Hedefleriniz belirgin olmalıdır: Hedeflerinizin tarihi, yeri ve zamanı önceden belli olmalıdır.

 

ª “Hedefim dikey geçiş sınavını kazanmak”

 

ª “Hedefim zayıflamak”

 

Bunlar hedef cümleleri değildir çünkü belirsizdir. Doğru cümleler şunlar olmalıdır:

ª “Hedefim 6 ay sonra yapılacak dikey geçiş sınavında Selçuk Üniversitesi Halkla İlişkiler Bölümünü kazanmaktır.”

 

ª “Hedefim 3 ay sonra 5 kilo vermektir. Şuan 60 kiloyum 3 ay sonra 55 olacağım”.

 

Hedeflerinizi yazın: Mutlaka yazın. Yatağımın yanıbaşında ajandaya benzer bir defterim var. Bu defteri aklıma gelen fikirleri ya da canım bir şeyler yazmak istediği zaman kullanıyorum. Bir de hedeflerimi yazmak için. Hedeflerimi yazarken başına o günün tarihini koyuyorum. Her altı ayda bir kontrol ediyorum. Bu sayede aradan geçen süre sonunda yaptıklarımı ve yapamadıklarımı değerlendirmiş oluyorum. Günlük hedeflerimi sürekli yanımda taşıdığım küçük ajandama, daha uzun vadeli hedeflerimi ise evdeki ajandama kaydediyorum.

 

Hedefe varmak kolay değildir

Hedefinize gerçekten ulaşmakta kararlıysanız aşağıdaki önerileri dikkate almanızda fayda var:

Engellere hazır olun: Hedeflerini gerçekleştiremeyenler engellemeler karşısında vazgeçenlerdir. Onlar istediklerine ulaşabilmeleri için atmaları gereken adımlara, engellerin engel olmasına izin verirler. Karşınıza çıkan her bir engeli başarısızlık olarak değil, sizi hedefinize daha kolay ulaştıracak daha fazla bilgi ve tecrübe olarak kabul edin.

 

Reddedilmeyle nasıl başa çıkılacağını öğrenin: En iyi satıcılar, en çok reddedilenlerdir. Onlar hayır kelimesini, evet kelimesini duyabilmek için bir dürtü olarak kullanırlar. Siz ne kadar hayır cevabına dayanabilirsiniz? Kaçınız reddedilme korkusuyla yapmak istediğiniz şeyleri yapmaktan vazgeçtiniz. Hayır kelimesi yüzünden kendinizi nasıl sınırladığınızı düşününüz. Sınırlı düşünceler sınırlı yaşamları yaratır. Her reddedilmeyi yararlanılması gereken bir fırsata dönüştürebilirsiniz.

 

Kendinizi rahatlığa kaptırmayın: Rahatlık bir vücudun sahip olabileceği en tahrip edici duygudur. Bir kişi çok fazla rahatlığa ulaşınca kendini geliştirmesi, çalışması, üretimi durur. McDonald’s’ın kurucusu Ray Kroc, “Uzun süre başarılı olmak için sizden tek bir tavsiye istense, cevabınız ne olurdu?” sorusuna, “Yeşilken büyürsün, olgunlaşınca çürürsün” cevabını vermiştir.

 

Bazı Modeller Oluşturun: Kendinize çevrenizden ya da büyük başarılar elde etmiş ünlü kişilerden modeller yaratabilirsiniz. İstediklerinizi başaran üç kişinin ismini ve sonra onları başarılı kılan davranış ve özelliklerini düşünün. Halen başarılı olmuş kişileri izlerseniz, yanlış yollara girmekten kurtulur, enerji ve zaman kaybından kurtulursunuz. Dünyanın en büyük modelleyicileri Japonlardır. Japon ekonomisinin göz kamaştırıcı mucizesinin arkasında yatan parlak buluşların yanısıra pekçok alandan (otomobilden yarı iletkenlere kadar) fikir ve ürünleri alarak işe başlayıp, çok titiz bir modellemeyle, bu fikir ve ürünlerin en iyi öğelerini korur, diğerlerini geliştirirler. (Robins, 1992, s.213; 381-392) Erteleme huyunuz varsa, erteleme huyu olmayan bir arkadaşınızı kendinize model alabilirsiniz. Başarmak istediğim bir çok şey için her zaman aklıma şu sözü getiririm: “O yapabiliyorsa, ben de yaparım”.

 

Negatiflere kulağınızı kapatın: Hedefiniz doğrultusunda ilerlerken size “yapamazsın”, “başaramazsın”, “hadi canım sen mi yapacaksın” gibi sözlerle güvenmeyenler çıkabilir. Şimdiye kadar söylenmediyse şanslısınız ama mutlaka olacaktır. Önemli olan insanların sizin hakkınızdaki düşünceleri değil sizin kendinize olan inancınızdır. Kendinize olan güveninizdir. Güçlü bir hedefiniz var ise diğer insanların olumsuz sözleri sizi engellemeyecektir. Sevdiğim bir hikayeyi paylaşmak isterim: Bir gün 7-8 tane kurbağa içi yarısına kadar süt dolu büyük bir kovanın içine düşer. Kovadan çıkmak için çırpınmaya ve tırmanarak kurtulmaya çalışırlar. Biryandan da sürekli “yapamayacağız, kurtulamayacağız” şeklinde bağırırlar. Başaramayanlar birer ikişer sütün içine düşer ve boğulur. Geride kalan iki kurbağa hala uğraşmaktadır. Bir tanesi daha fazla dayanamaz, yorulur ve düşer, çırpınmaya devam eden kurbağaya seslenir: “Boşuna uğraşma sen de boğulacaksın!” Ancak kurbağa bunu duymaz, o kadar çırpınır ki, sonunda süt kaymak bağlar ve kurbağa zıplayıp kovadan çıkar. Kurbağanın arkadaşını duymamasının nedeni sağır olmasıdır.

 

Biz de hedeflerimiz doğrultusunda ilerlerken çevremize karşı sağır olmalıyız