Peter Drucker’a göre zaman “en kıt” ve “en eşsiz”, Mackenzie’ye göre “son derece nazik”, Lakien’e göre ise “temel bir kaynağı” ifade eder. Zaman hayattır. Zamanınızı harcamak hayatınızı harcamaktır. (Can, 1997, s.283) Amerikalı devlet adamı Benjamin Franklin’in de bu konuda güzel bir sözü var. “Hayatı seviyor musunuz? O halde zamanınızı çarçur etmeyin hayat ondan ibarettir” der. Görüldüğü gibi bazı uzmanlara göre zaman “hayatı”, bazılarına da “kıt, eşsiz ve temel bir kaynağı” ifade ediyor.

Bazıları için zaman paradır. Türkçede “vakit nakittir” söyleyişiyle yerleşmiş bir düşünce vardır ama kaç kişi vakit nakittir görüşü ile hareket etmektedir acaba? Nakit her zaman vakitten daha önemli görülmüştür. Vakitten ne kadar kazanç sağlayabilirim diye düşünmeyiz de paramı nasıl ikiye üçe katlarım deriz. Elimize biraz para geçse euro mu alsam dolar mı yoksa borsada mı değerlendirsem acaba hangisinin getirisi daha yüksek diye düşünürüz. Biraz zaman bulduğumuzda ne yaparız? Dolar ya da euro kadar ince düşünür müyüz? Hiçbirimizin güzel geçen okul yıllarını ya da sevgilimizle geçen o ilk canım cicim aylarını bir daha yaşama şansımız yoktur. Ancak her ayın 9’unda ya da 19’unda milli piyangodan ikramiye kazanma şansımız vardır.

Hayatımızda birçok şeyi ekonomik kullanma gayretindeyiz. Kazandığımız parayı ay sonuna kadar idare etmek zorundayız, telefon faturamız yüklü gelmişse, gelecek ay için daha az konuşma planları yaparız. Sonuç olarak eldeki kaynakları bilinçsizce savurduğumuzu fark ettiğimizde kendimizi kontrol altına alırız. Ancak “zaman” denilen şeyi, ne nasıl kullandığımızın farkındayız ne de kontrolü için bir çaba sarfederiz. Geçen zaman ardından “zaman ne kadar hızlı geçiyor değil mi?” şeklinde hayıflanırız. Hızlı geçen zamana yapamadıklarımız adına kızarız. İşte bu nedenle zaman bazıları için, gerçekleştiremedikleri şeylerin suçlusudur.

Kendi hayatıma baktığım zaman; başarı olarak gördüklerim zamanı doğru kullandığım ya da zamanın öneminin farkına vardığım anlarda sahip olduğumu görüyorum. Zamanı; kişinin özellikle kendisinin kontrolünde olan isteklerini gerçekleştirebilmesi için önemli bir araç olarak görüyorum. Bu aracı iyi planlayıp, erken davrandığınızda başarıyı elde ediyorsunuz; davranamadığınızda boşa geçen yıllar olarak size geri dönüyor. Benim için zaman sahip olmak istediklerimi elde etmem için önemli bir araç.

Diğer taraftan zaman metafor* ( Metafor: Bir şeyin bir şeye mecazi anlamda benzetilmesidir.) olarak oksijen gibidir. Zaman da oksijen gibi gözle görülemez, elle tutulamaz, satın alınamaz ya da birinden ödünç alınamaz. Ama her an her yerde bulunabilir. Zaman da oksijen gibi hayat kaynağımız, hayat iksirimiz.

“Hayatta en büyük çılgınlık her gün aynı şeyleri yapıp farklı sonuçlar elde etmeyi beklemektir” sözünü çok severim. Hepimizin hayattan çeşitli beklentileri var. İyi bir iş, iyi bir kariyer, iyi bir sınav sonucu, araba, ev, iyi bir maaş… Acaba beklentilerine uygun kaç kişi hareket etmektedir? Yani kimler hem isteyip hem mücadele etmektedir kimlerse sadece istemekle yetinmektedir? Zaman acımazdır ve sadece ilerler. Hayatından farklı sonuçlar bekliyorsan, farklı davranmak zorundasın. Bazıları için zaman beklemektir bazıları için ise farklı sonuçlar elde edebilmek.

Zaman bazıları için sınırlı bir yaşamı ifade eder. Sınırlı yaşamda insan ne ister? Birçok şey ister ama özünde mutlu olmak ister. Mutluluk herkese göre farklı anlamlar taşır. Çetin Altan’ın mutluluk tarifi bana göre en anlamlısıdır: “Mutluluk zamanı unutmaktır sevdiğin insanla” der yazar. İnsanı mutlu eden faktörler farklıdır ve sınırsızdır. Bazı insanlar mutluluğu büyük beklentiler ardında yaşayacağını sanır; bazı insanlar da ona zevk veren her şeyden keyif alabilir. Kitaplarda yazan ya da seminerlerde söylenen “mutluluk küçük şeylerde gizlidir” sözü gerçekten çok anlamlıdır ancak bu sözün farkına varabilmiş kişi sayısı maalesef çok değildir.

Yaşamın keyfi küçük ayrıntılarda gizlidir aslında. Siz o ayrıntıları yakalıyorsanız çok şanslısınız. Çünkü mutlusunuz. Bunun ötesi var mı? Çevremdeki insanları gözlemlediğim zaman mutluluğu hep farklı beklentilerin ardına ertelediklerini görüyorum. Bazıları doktoraları bittiği zaman mutlu olacağını düşünüyor, bazıları kira derdinden kurtulup evin borcu bittiğinde, bazıları da iş bulduğunda. Acaba mutluluğu ertelemek için bu kadar zamanımız olacak mı?

Bazıları için zaman “bugündür”. “Etkili Zaman Yönetimi” Kitabının yazarı John Adair’in bugüne dair çok güzel düşünceleri var. Yazar şöyle diyor: “Bugünün bütün dünlerimin sonrası, bütün yarınlarımın da ilk adımı olduğunu artık görebiliyorum. Öyle yapmayı seçtiğimde bugün, kendi geçmişimi veya daha geniş anlamda geçmişi sorgulayabileceğim ve düşünebileceğim yerdir. İleriye yönelik düşünebileceğim ve geleceğimi onlara bakarak tayin edebileceğim, yıldızları tanımlayacağım zamandır. Bugün, aynı zamanda kendine has özellikleriyle, belli insanları, talepleri, görevleri, fırsatları, ümitleri ve korkuları bana getiren gündür. Kişisel bir ilke olarak size, dün ve yarın hakkındaki düşüncelerinizin, o güne ayırdığınız zamanın %10’unu geçmemesini tavsiye ediyorum”.

Peki zaman sizin için neyi ifade ediyor? Bugünü mü, parayı mı, hayatı mı, sınırlı bir yaşamı mı?…

Bu Yazıyı Ekle