Protokol ve Görgü Kuralları
Protokol: Resmi törenlerde mevki sıralaması, selamlaşma, öncelik hakkı gibi konularda uyulması gereken kuralların tümüdür.
Nezaket: Başkalarına karşı saygılı, nazik ve ince (kibar) davranma kurallarını gösterir.
Lokantada, mönü listesi açık kaldığı müddetçe garson gelmez. Yemek seçimi yapılınca mönü kitapçığı kapatılır. · Peçete diz üzerine katlı olarak serilir. Tabak altına serilmez. İkiye katlanan peçetenin açık uçları bedenimize bakar. Küçükse tek dize serilir. · Peçetenin amacı, ıslanan ve yağlanan dudaklarımızı silmektir. · Üst düzey peçetesini açmadan diğerleri açmamalıdır. O toplamadan toplamamalıdır. · Masadan kısa süreli ayrılmalarda peçete sandalyeye bırakılır. · Peçeteyi kullandıktan sonra peçeteye bakılmamalı. · İşi biten peçete servis tabağının sağına öylece bırakılır. · Kullanılan kağıt peçetede katlanmadan servis tabağınınsağına bırakılır. Kesinlikle buruşturulmaz. · Ev davetlerinde bez peçete olması makbuldür. İkisi de olabilir. · Tabağın içine peçete atılmaz. · Protokol yemeğinde masa örtüsü ve bez peçete aynı renkte olmalı, mümkünse beyaz olmalıdır. · Çatallar solda, bıçak ve kaşık sağda olmalı. · Çatal-bıçak dıştan içe doğru olmalı. · İki el masa altında olmamalı, en az bir el yukarıda olmalı. İki el de bileklerden yukarıda olmalı. Bilimsel olarak da ellerin yukarıda olması önemlidir. · Masadan yere düşen hiçbir şey alınmaz. Garsona yardım edilmez. · Kaşık çorba içildiği müddetçe kasesinin içinde olmalıdır. Ancak çorba bittikten sonra çorba tabağının yan tarafına bırakılır. · Limon çatalla sıkılmaz, sağ elle sıkılırken sol el siper yapılır. Çorba alt tabağının yanına konur. KÖPRÜ KURULMAZ. · Çorbaya ekmek doğranmaz. · Tabağa çok fazla eğilinmez. · Kaşığın kenarına bırakılması, yemeğin bittiği anlamına gelir.
GARSONA YARDIM ETMEK KİBARLIK DEĞİLDİR. · Çorbanın dibini almak için tabak yatırılmaz. · Yemek esnasında bıçak-çatal ters V şeklinde olmalıdır. Arası açık olarak paralel de olabilir. · Çatalın ağzının yukarıda, bıçak ile yanyana paralel hale gelmesi "yemek bitti" demektir. · Kaşık sağ elle kullanılır. · Masadaki kaşık, bıçak ve çatal kullanılacak ele göre konulur. · Et yemekleri tek parça kesilir, tek lokma yenir. Bir parça kesilip ağza götürülür. · Pilav çatalla yenir. Çatal-bıçak el değiştirebilir. Pilav çatalla yenirken bıçakla destek verilebilir. · Börek vs. sağ elde bıçak, sol elde çatalla yenir. · Balık bıçağı sadece balığın kılçığını ayıklamak için kullanılır. · Balık bıçağı yoksa bunu ekmek parçası ile yaparız. · Balığın önce kılçığı tamamen çıkarılır, sonra parça parça yenir. · Balık çatalla yenir ancak kılçık elle çıkarılır ve tabağın kenarına bırakılır. · Tavuğun derisi yenmek istenmiyorsa, deri çatal ve bıçak yardımıyla ayrılır. Tek kesim, tek lokma prensibi uygulanır. · Ağıza istenmeyen bir lokma (taş, kıl vs.) gelirse, kağıt peçeteyle çıkarılır ve görülmeyecek bir yere konulur. · Elde çatal bıçak, ağızda lokma varken konuşulmaz. · Sağdaki içecekler bize aittir. · Soldaki yiyecekler bize aittir. · Yiyecek servisi soldan yapılır. Boş tabaklar sağdan alınır. · İçecek servisi sağdan yapılır, sağdan kaldırılır. · Bardaklar küçükten büyüğe doğru sıralanır. · Beyaz etle beyaz şarap, kırmızı etle kırmızı şarap alınır. · Beyaz şarap soğuk içilir. · Şarap bardağının ¾ 'ü dolu olur, boşaldıkça garson doldurur. Rakı ise bittikçe doldurulur. · Boşalan su veya meyve bardağı garson tarafından doldurulur. (Protokolde) · Ne içiliyorsa onunla "Şerefe" denir. · Protokolde kadeh tokuşturulmaz. · Ast-üst kadeh tokuşturamaz. · Çok delikli olan tuz, tek delikli olan karabiberdir. · Tuzluk ve diğer istenen malzemeler elden ele verilmez. Uzanabileceği yere bırakılır. · Yemeği tadmadan tuz atılması görgüsüzlüktür. · Çatal ve bıçağın peçete ile silinmesi görgüsüzlüktür. · Büyük bıçak ana yemek bıçağıdır. · Büyük çatal ana yemek çatalıdır. · Yemek çatalıyla tatlı yenmez. · Açık biber, tuz vs. kaşığın ucuyla alınır. · Bize has ekmek tabağı varsa bir parça ekmek bölünür, gerisi bırakılır. Şayet ortak bir tabaktan alınıyorsa, ekmeğin kalanını tabağımıza koyarız. Masa üstüne koyamayız. · Bütün sebze yemekleri ve köfteler çatal ile yenilir. · Bıçağa ihtiyaç varsa çatalın kenarı kullanılır. · Yoğurt kaşıkla yenir. · Çatal tek başına kullanılıyorsa sağ elde olmalıdır. · Yemeğe ekmek banmak doğru değildir. · Bütün makarnalar çatal ile yenir. · Spagetti yerken kaşıktan yardım alırız. Makarna tabağının içinde çatalla makarnayı dürerken kaşık alttan çatala zemin yapılır. Spagetti makarna hüüp yapılmaz. · Şerefe kadeh kaldırıldığında içki olmasa da katılmak lazımdır. · Kadeh göğüs hizasında kaldırılır. · Garsonla yüzyüze iletişim kurulur, Mimikler ile anlaşılır, el ile çağırmamak gerekir. El kol hareketi yapılmaz, Hop, hışt denmez. · Zeytin, çatalla yenir, çekirdeği çatalla çıkarılır ve tabağın yanına konulur. Kül tablosuna veya masa üzerine konulmaz. · Akşamları soğuk mezeler (tereyağı, acılı ezme vs.) ekmek sol elde, bıçakla sürülerek yenir. · Peynir çatalın kenarıyla kesilir. · Protokolde kürdan olmaz. Diğer zamanlarda sol el perde yapılarak kullanılabilir. Peçetenin içine bırakılır, masa üstüne veya kül tablasına bırakılmaz. RESTORAN
· Cam veya duvar önü tercih edilmelidir. · Restoranda teşrifatçı varsa, teşrifatçı önde, bayan ortada, biz arkada oluruz. Yoksa, biz önden giderek bayana yol gösteririz, öncülük yaparız. · Girişe yakın ayakaltı yerlere oturulmaz. · Eş ile gidiyorsak karşılıklı oturulur. · Sosyal yemeklerde eşler yanyana oturur. · Eş (bayan) erkeğin sağında oturur. · Kalabalığa erkeğin yönü dönük olmalıdır. · Bahşiş, yemek çok beğenilmişse %10, normalde %5 olmalıdır. · Restoranda yemeği bayan söylemez, bey onun adına söyler. · Erkekler pardüselerini vestiyere bırakır. Bayanlar yanına alabilir. · Tokalaşmak için önce bayan elini uzatmalıdır. Erkeğin önce uzatması görgüsüzlüktür. · Sağımızdaki bayandan sorumluyuz. · Cep telefonu, telsiz vs. yemek masasının üzerine konulmaz. · Cep telefonu mesajlarında son kısma isim yazılmalıdır.
HİTAPLAR VE TANIŞMA
· Sayın (isim) Emniyet Genel Müdürü, Sayın Gökhan AYDINER (Sayın kelimesi isime bitişiktir) · Üst ve bayanla güneş gözlüğüyle konuşulmaz. · Bayan yerine mutlaka "Hanımefendi" denilmelidir. · Genel Müdür Yardımcısına normalde "Genel Müdürüm" denilir. Ancak Genel Müdürün yanında "Sayın Müdürüm" denilmelidir. · Emniyet Eski Genel Müdürlerimizden, "Eski" başa alınmaz. · Ast, üste takdim edilir. Yani muhatap üsttür. · Diğer zamanlarda muhatap bayandır. Yani erkek bayana takdim edilir. · Genç yaşlıya, tek kişi gruba, yeni gelen mevcut olanlara takdim edilir. MAKAMDA DAVRANIŞ
· Buyur edilen koltuktur. · Söylenmemişse sırtı duvara gelen koltuktur. · Makama girerken mutlaka ajanda ve kalemle girilmelidir. · Üst veya eş düzey birisi geldiğinde makamda oturulmamalı. Misafir koltuğunda oturmalı. · Üste teşekkür edilmez "Sağolun" denir. · Makama evrak sunulurken yanına gidilmez. Karşıdan nezaketle verilir. · Ziyaret en fazla 20 dakikadır. ELBİSE
· Protokolde koyu renk takım elbiselerdir. Lacivert ve siyah tonları. (Kahverengi arazi rengidir. Resmiyeti azaltır.) · 3 düğmeli cekette, alttaki düğmenin açık bırakılması daha uygun olur. · Gömlek beyaz olmalıdır. Açık mavi tonları de olabilir. · Gömlek tek renk ise kravat çizgili olabilir. Gömlek çizgili ise tek renk kravat takılmalıdır. · Takım elbiseyle ince çerçeveli, spor kıyafetlerle kalın çerçeveli güneş gözlüğü kullanılmalıdır. · Manşetli gömlekler özellikle yemeksiz toplantılarda daha iyidir. · Kravatın boyu, kemer tokasını kapatacak şekilde olmalıdır. · Ayakkabı siyah ve bağcıklı olmalıdır. · Ucunun sivri olması zarafeti arttırır. · İçinin ve dışının deri olması faydalıdır. · Çorap siyah renklidir. · Ayakkabı, çanta ve kemer aynı renkte olmalıdır. Saat kordonunda aynı olması iyi olur. · Davetiyenin altına kıyafet konusu yazılabilir. · Süs mendilinde renk sınırlaması yoktur.
TELEFON
· Alo diye telefon açılması manalı değildir. · Telefonu açan kendini tanıtmalı. · Üstlerde kendini tanıtmalı. · "Ben sana dönerim" denmemeli. (Sizi sonra arayacağım denmelidir)· 09:00 – 22:00 saatleri arası ev telefonu aranabilir. Cumartesi öğlene kadar, Pazar günü tam gün aranmaz.
SEKRETER (YÖNETİCİ ASİSTANI)
· İsmimize gelen e-mail'e ve telefon mesajlarına mutlaka cevap yazılmalıdır.
KADIN- ERKEK
· Erkek daima yardımcı pozisyonundadır. · Ast-üst ilişkisinin olduğu yerde bayan-erkek ayırımı olmaz. Ast-üstlük geçerli olur. · Asansörden inişte kapıya yakın olan önce çıkar. Kural budur. · Merdivenden çıkarken önce bayan çıkar, inerken ise erkek önde olmalıdır. · Üst, Konuk ve Hanım daima sağdadır. · Üniformalı iken hanım solda yürümelidir. · Gelin solda, Damat sağda olmalıdır. · Yemekten kalkma teklifi önce bayandan gelmelidir. · Siparişler erkek tarafından verilmelidir. · Kadını; giyimi, evi ve yemeği temsil eder. · Erkeği; arabası, ayakkabısı ve eşi temsil eder denir. · Tanıştırılan kişilerin özellikleri söylenmelidir. · Önce elini üst uzatır, sonra ast uzatır. · Bir bayan elini uzatmadıkça erkek elini uzatmamalı. Hanımlar elini uzatmak zorunda değildir, başı ile selam verebilir. · İsmini unuttuğumuz insana soyadını sorarsak ismini de söyler. · Düğünde bayanlar tamamen beyaz giyinmemeli. (Beyazı sadece gelin giyer)
SİGARA – PURO
· Sigara, sigara ile yakılmaz. Mumdan da yakılmaz. · Çocuklu evlerde içilmez. · Resmi yerlerde kül tablası yoksa bu orada sigara içilmeyecek demektir. · Sigara yakarken el ele değmemeli. · Bir bayan, erkeğin sigarasını yakmamalı. · Puro içe çekilmez. Puro dudak ve parmak içindir. Elde yakılır ve en az 45 dk.içilir. Erkek, erkeğin purosunu yakmaz.· Puro bir kerede içilmez. Özel makasıyla kesilir, sonra tekrar içilebilir. · Bayan erkeğin sigarasını yakmaz. · Tek kibrit, tek yakım tekniği (Herkes için ayrı kibrit yakılır veya çakmak çakılır.)
ÇİÇEK SEÇİMİ
· Bir bayana asla suni çiçek hediye edilmez. · Çiçeği elden götürüyorsak mesaj yazılmaz. · Başka biri ile gönderiyorsak not yazabiliriz.



