Yeni yasayla işe alımdaki değişiklikler
Öncelikle iş ilanlarından başlayalım. 30 yaş altında olmak gibi ifadeler tarihe karışıyor. Cinsiyet ve ırk ayrımında da aynı durum sözkonusu.
| Türkiye’de milyonlarca çalışan ve işvereni etkileyen 4857 sayılı İş Kanunu, insan kaynakları departmanlarını epey meşgul edeceğe benziyor. Pek çok konu arasından özellikle işe alımlarda nelerin değiştiğini Datassist İnsan Kaynakları’ndan Ayşe N. Yılmaz’a sorduk. Öncelikle iş ilanlarından başlayalım. 30 yaş altında olmak gibi ifadeler tarihe karışıyor. Cinsiyet ve ırk ayrımında da aynı durum sözkonusu. | |
| İlanlarda neler değişiyor? - İş ilanlarında belli bir ırk veya cinsiyet ayrımının direkt olarak belirtilmesinden kaçınmak gerekiyor. İş ilanlarının metni çok önemli. Kullanılan ifadeler cinsiyet ayrımı içermemeli. Ayrıca tüm ilanlarda, ilanların herkese açık olduğu konusunda ifadeler olmalı. Mesela bir ilanın grafiğinde o işin yapan bir erkek resminin yer almaması gerekiyor. Bunun dışında, yurtdışında eşit imkan sağlandığının ispatı için iş başvurularının ve seçimlerinin kayıtları saklanıyor. Bizde de bunların 3 ay saklanması tavsiye ediliyor. Ayrıca Avrupa’da belli bir ırka veya cinsiyete yönelik ayrımcılık yapan ilanları yayınlayan kuruluşlar da potansiyel olarak sorumlular. İşe alım kriterlerinde öne çıkan noktalar hangileri? Seçim kriterleri, işin özüne yönelik olmalı, objektif ve kesin olmalı. İşverenlerin bazı tipik öngörülerden de kaçınmaları gerekiyor. Örneğin çok ağır yükler kadınlar tarafından kaldırılamaz gbi. Seçimde kriterlerin açık olmasına dikkat edilmeli. Hislerle değil, ispatlanabilir bir seçi metodu uygulanmalı. İşe alımda net kriterlerin oluşturulması tüm adaylara objektif davranılmasını sağlayacaktır. İşe alıda hiçbir şekilde “bu kişiyle elektriğim uyuştu” ya da “içime doğdu”.. gibi kriterlerden kaçınılması gerekli. Yine aynı şekilde seçim için testler yapılıyorsa, testlerin işe ve iş için gerekli yetenekleri ölçmeye uygun sorular içermesi, ayrımcılığı öngören sorulardan kaçınılmalı. Adaya yöneltilen sorular konusunu biraz daha açalım. İş görüşmesini yapan kişilerin nelere dikkat etmesi gerekiyor? Görüşme işe alımın en önemli aşaması, aynı zamanda ayrımcılığın en kolay işleyeceği adım. Görüşme sırasında ayrımcılık içeren soruların sorulmaması ve görüşmeleri yalnızca tek bir görüşmeciyle götürmemek gerekiyor. Mülakatı yapacak kişiler önceden sorular üzerinde karar vermiş olmalı ve eğer mümkünse tüm adaylara aynı soruların sorulması sağlanmalı. Görüşme sırasında kadının ailedeki ve toplumdaki rolü, medeni durum, çocukların sayısı ve yaşları gibi ayrımcılığa yol açacak soruların yöneltilmemesi, hatta işverenin bilmesi gerekiyorsa, ki bilmesi gerekiyor, işe alındıktan sonra sorulması gerekiyor. Her birimizin herhangi bir noktada önyargısı var. Aslında tüm bu abartılara rağmen tüm bunlar şahsen benim açımdan genel olarak uygulamamız gereken kriterler. Mülakatı yapacak kişilerin dikkat edeceği noktalar -Net olarak belirlenmiş seçim kriterleri. -Cinsiyet, ırk, yaş gibi konulardaki genel önyargıların seçim kriterlerini nasıl etkilediği konusunda bir eğitime tabi tutulmalı veya farkındalık verilmeli. -Farklı kültürel altyapıdaki kişilerle iletişim kurarken potansiyel yanlış anlaşılmalara dikkat etmeli. | |



