Her insan dünyaya gözlerini açtığı andan itibaren bebeklik, çocukluk, gençlik, olgunluk ve yaşlılık dönemleri dediğimiz evreleri geçirir. Bizler de bir zamanlar bebektik, çocuk olduk, okul ve eğitim denilen sistemle karşılaştık. Daha sonra eğitim kademelerinde ilerleyerek bu günlere kadar geldik. Ben ilkokul sıralarında iken bazen çocukça hayaller kurar, kafamda bir takım kurgular oluşturur ve cevaplar arardım. “Of daha ben ilkokula gidiyorum, ortaokulu okuyacağım, liseyi okuyacağım, üniversiteye gideceğim. Sonra belki daha yüksek okulları okuyacağım. Bu arada iş bulup çalışmam gerekecek, evleneceğim, çoluk çocuğa karışacağım vs…..” Şimdi orta yaş dediğimiz belki de olgunluk dönemine erişmiş bulunuyorum. Söz ettiğim eğitimlerimin birçok aşamasını tamamladım ama hala mesleğimle, özel yaşantımla ilgili bir çok yeni bilgiyi öğrenmem, kavramam gerekiyor. Bu kısa anımdan yola çıkarak yetişkin eğitimi, hayat boyu eğitim, yaşam boyu eğitim, sürekli eğitim gibi kavramlara değinmek istiyorum. Eğitim sadece okullarda verilen eğitimle sınırlı olan bir kavram değildir. Eğitim yaş ve mekana bağlı olmayan ve insanın tüm yaşamı boyunca devam eden bir süreçtir. Yetişkin, en basit tanımıyla büyümüş kişidir. Toplumsal açıdan tanımlandığında; toplumda bir iş-meslek sahibi, eş, anne, baba gibi rolleri yerine getiren kişidir. Yetişkin psikolojisi açısından tanımlandığında, yetişkin; kendi yaşamını yönetme sorumluluğunu üstüne alan, kendi kararlarını vermeye kendini hazır hisseden kişidir (Demirçiler Mutlu Nilay; 2006). Bireyin öğrenmesi ister rastlantısal, ister planlı eğitim etkinlikleri şeklinde olsun, sadece planlı eğitim etkinliklerine “yetişkin eğitimi” denilmektedir. Bu bağlamda Andragoji kavramı, “yetişkin” anlamında olup Yunanca’daki “ander” sözcüğünden türetilmiş ve eğitim biliminde yetişkinin öğretim bilimi veya öğretme sanatı olarak kullanılmaktadır. Andragoji, grup çalışmalarına yönelik özgün bir öğretim olup, bir yönlendirici (merkezdeki eleman) tarafından biçimlendirilir. Bu merkezdeki eleman, bazen öğretim elemanı bazen de grubun içinden çıkan diğer bir elemandır. Andragoji, kendi kendine öğrenen öğretim biçimine yönelik uygulamalar ve kuramlar bütünüdür. Bu öğretim, içerik veya konu merkezli olmayıp daha çok problem çözümüne veya ödevlerin yerine getirilmesine yöneliktir (Emfang Andragogie www.cam.org) Yaşam boyu öğrenme (lifelong learning) ve yaşam boyu eğitim (lifelong education) eğitim kavramından, yetişkin eğitiminden daha geniş bir kavram olarak söz eder; her ikisinde de öğrenme ve eğitim, beşikten-mezara kadar süren etkinliktir (Ültanır Emel ve Gürcan;2005) diye tanımlanmaktadır. Bizler örgün (zorunlu eğitim) eğitimlerimizle farklı diplomalara sahip olabiliriz, sevmediğimiz ama zorunlu olduğumuz farklı iş kollarında çalışabiliriz. Hep içimizde keşke şu bölümü okusaydım, bu diploma ve sertifikalara sahip olsaydım, bu gün sevmediğim işi yapmak zorunda kalmazdım diye düşünebiliriz. Ya da ben, kendi tablolarımı yapsaydım, kendi şiirlerimi yayınlasaydım gibi özlemlerimiz olabilir. İşte yaşam boyu eğitim dediğimiz olgular bu isteklerimize cevap verebilir. Sadece biraz araştırıcı olursak, ilgi alanımıza giren konuların farkındalığını yakalarsak, sürekli eğitimle (yaşam boyu eğitimle) uğraşan kişi ya da kuruluşlardan gerekli bilgi ve desteği alırsak yaşantımızın geri kalan kısmında farklı alanlarda öğrenmemizi sürdürebiliriz. Üstelik “beşikten-mezara kadar” kavramı ileriki yaşlarımızda da bize yol gösterici olacaktır. Böylece yaşamımızın her anını dolu dolu güzelliklerle ve öğrenimlerle geçirebiliriz. Her yaşın kendine göre güzellikleri, farklılıkları vardır. Bizlerde bu farklılıkların farkında olalım. Hayatımızda yapamadığımız şeyleri geciktirmek için nedenler yaratmayalım, çözümler üretelim. Her yaşta öğrenilecek bir şeylerin olduğunu unutmayalım…

Bu Yazıyı Ekle